Məmmədov Razim

Kafedra müdiri Dosent

Elman Quliyev

Professor

Cavadov Təyyar

Professor

Allahmanlı Mahmud

Professor

Umudov Qüdrət

Dosent

Ələsgərova Sakibə

Dosent

Əzimova Təranə

Dosent

Qasımova Yeganə

Baş müəllim

Babayeva Məlahət

Baş müəllim

Qəhrəmanova Əntiqə

Müəllim

Nurəliyeva Pərvin

Müəllim

Məhərrəmova Şəhanə

Müəllim

Qəhrəmanova Ulduz

Müəllim

Aygül Əlizadə

Laborant

Ədəbiyyat kafedrası

 

Ədəbiyyat kafedrası 1921-ci ildə təşkil olunmuşdur. Dil və ədəbiyyat kafedrası kimi fəaliyyətə başladığı ilk dövrlərdə kafedraya görkəmli maarifçi, ədib və pedaqoq A.Ş.Talıbzadə başçılıq etmişdir. 1924- cü ildə B.Çobanzadə, İ.Hikmət, Y.V.Çəmənzəminli bu kafedraya işə dəvət olunmuşlar. Onlar 1927- ci ilin axırlarına kimi Ali Pedaqoji İnstitutda, 1927- 1930- cu illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Pedaqoji fakültəsində, 1930- cu ildən isə yenidən ADPİ- də fəaliyyət göstəriblər. 1931- ci il sentyabrın 29- da ADPİ- də təşkil edilən 28 kafedradan biri də Dil və ədəbiyyat kafedrası olub. Kafedraya dos.Əli Nazim müdir təyin edilib. 1933/ 34- cü tədris ilində müstəqil Dil- ədəbiyyat fakültəsinin təşkili ilə əlaqədar olaraq Dil və ədəbiyyat kafedrasının bazasında üç müstəqil kafedra yaradılıb: 1) Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrası (müdiri dos.Əli Nəzmi); 2) Linqvistika kafedrası (müdiri prof. Bəkir Çobanzadə); 3) Ümumi ədəbiyyat tarixi kafedrası (müdiri dos.Hacıbaba Nəzərli).

Yeni kafedraların təşkili tədris prosesinin və elmi- tədqiqat işlərinin keyfiyyətinin yüksəlməsinə səbəb oldu. Prof.A.B.Baqri, prof.E.İ.Baybakov, prof. V.F.Kerr, prof.P.K.Tumbulla yanaşı, gənc elmi- pedaqoji qüvvələr (Əli Sultanlı, Həmid Araslı, Mikayıl Rəfili, Məmməd Arif Dadaşzadə, Məmmədağa Şirəliyev, Feyzulla Qasımzadə, Mircəlal Paşayev, Əbdüləzəl Dəmirçizadə, Cəfər Hacıyev, Paşa Əfəndiyev, Muxtar Hüseynzadə, Cavad Bağırov) tədris prosesinə cəlb edildilər. 1939- 1940- cı tədris ilində Ümumi ədəbiyyat kafedrasının müdiri A.M.Mudrov, 1943- 1945- ci illərdə Əli Sultanlı olmuşdur. Həmid Araslı, Mir Cəlal, Cəfər Xəndan Azərbaycan ədəbiyyatı kafedrasının ilk aspirantları olub.

Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasına M.Əfəndiyev (1940- 1941), Mikayıl Rəfili (1943-1948), Cəfər Xəndan (1948- 1950), Feyzulla Qasımzadə (1956- 1976), Məmməd Məmmədov (1976- 1982), Paşa Əfəndiyev (1983- 1998), Abbas Hacıyev (1998- 2003), Himalay Qasımov (2003- 2019) rəhbərlik etmişlər.

2002- ci ildə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasının bazasında iki kafedra təşkil olunur:

  • Azərbaycan və dünya ədəbiyyatı tarixi kafedrası;
  • Folklor və qədim ədəbiyyat kafedrası

           2015- ci ildə həmin kafedralar birləşdirildi və Azərbaycan və dünya ədəbiyyatı kafedrası adlandırıldı. 2019-cu ildən kafedra Ədəbiyyat kafedrası kimi fəaliyyət göstərir. Hazırda kafedraya dos.Razim Məmmədov rəhbərlik edir.

Azərbaycan ədəbiyyatşünaslarının ən görkəmli nümayəndələrinin adı və pedaqoji fəaliyyəti Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrası ilə bağlı olmuşdur. Mikayıl Rəfili, İsmayıl Şıxlı, H. Zeynallı, Məmmədbağır Həyatzadə, Əli Sultanlı, Həmid Araslı, M.Quluzadə, H.Əfəndiyev, Ə.Qarabağlı, Mircəlal Paşayev, Cəfər Xəndan, Məmmədhüseyn Təhmasib, Şıxəli Qurbanov, əhəd hüseynov, Paşa Əfəndiyev, Məmməd Məmmədov, Xeyrulla Məmmədov, Mürsəl Həkimov, Abbas Hacıyev, mustafa Mustafayev, Tağı Xalisbəyli uzun müddət bu kafedrada işləmişlər.

Prof.Ə.Sultanlının “Antik ədəbiyyat tarixi” (1957), prof.M.Rəfilinin “Ədəbiyyat nəzəriyyəsinə giriş” (1958), prof.F.Qasımzadənin “XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” (1966), prof.P.Əfəndiyevin “Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı” (1970), İ.Şıxlının “XVIII əsr Avropa ədəbiyyatı” (1978), “XIX əsr Avropa ədəbiyyatı” (1979) dərslikləri məhz bu kafedrada hazırlanmışdır.

Son illərdə kafedra əməkdaşlarından dos.Razim Məmmədovun “Əziz Şərif və Tiflis Dövlət Azərbaycan Teatrı” (2014), “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” (2016- şərikli),  prof.Elman Quliyevin “Türk xalqları ədəbiyyatı” (2011), “Qədim və orta əsrlər türk xalqları ədəbiyyatı” (2012), “Abay Kunanbayev” (2020), “Böyük Azərbaycan mütəfəkkiri Nizami” (2022, türkcə, həmmüəllif), prof.Yaqub Babayevin “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” (2014; 2018), prof.Təyyar Cavadovun “M.Ə.Sabirin milli intibah idealı” (2015), “Qarlı aşırım”dan keçən yollar” (2016), “Azərbaycan ədəbiyyatı: mübahisələr, həqiqətlər” (2016), “Mir Cəlal nəsri və müasirlik” (2018), “Azərbaycan tənqidi realizmin əsasları” (2018), “XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəlləri Azərbaycan ədəbiyyatının aktual problemləri” (2021), “İsmayıl Hikmət: Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi” (2022), prof.Mahmud Allahmanlının “Folklorşünaslıq məsələləri” (2012), “Miskin Abdul- Səfəvilərin böyük ideoloqu, sufi şeyxi” (2018), “Təxəllüsü Vaqif, nəzmi dür əfşan” (2019), “Azərbaycan aşıq poeziyası” (2020, həmmüəllif), “Ustad nəfəsli saz- söz ərməğanı” (2020), “Aşıq deyişmələri” (2021), “Aşıq Ələsgərlə bağlı dastan- rəvayətlər” (2021), “Bəkir Çobanzadə” (2022) dos.Qüdrət Umudovun “Azərbaycan folklorşünaslığı: tarixi və problemləri” (2011), dos.Təranə Əzimovanın “Anar dramaturgiyasında psixologizm” (2014), “Azərbaycan ədəbiyatı tarixi: müasir dövr” (M.Babayeva ilə birlikdə- 2016), baş müəllim Məlahət Babayevanın “The translation and explanation of Hussein Javid”s Ttopal Teymur” play” (2012), “Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi (İ.Əfəndiyev, Elçin, Anar yaradıcılığında psixologizm problemi)” (T.Əzimova ilə birlikdə- 2016), “Hüseyn Cavidin linqvopoetikası” (2022), müəllim Pərvin Nurəliyevanın “Anarın dünyası” (2016) adlı monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitləri nəşr olunmuşdur.

Kafedra əməkdaşlarından prof.Təyyar Salamoğlu (2021) və dos.Sakibə Ələsgərova (2018) Əməkdar müəllim fəxri adlarına layiq görülüb. Dos.Razim Məmmədov (2021), dos.Qüdrət Umudov (2021), prof.Mahmud Allahmanlı (2021) “Tərəqqi” medalı, prof.Elman Quliyev “3- cü dərəcəli əmək ordeni” ilə təltif olunmuşlar. Kafedranın dissertantları Şöhrət Məmmədova “XX əsr Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı və folklor”, Yədulla Dadaşlı “1920- 1930- cu illər Azərbaycan ədəbi- nəzəri fikrinin mərhələləri və əsas təmayülləri”, doktorantları Aygül Əlizadə “M.Hüseynin dramlarında tarixi hadisə və şəxsiyyətlərin bədii inikası”, Aytən Heybətova “Paşa Qəlbinurun poeziyası”, Leyla Həsənova “XX əsrin 20- 50- ci illərində Azərbaycan poeziyasında romantizm ənənələri”, Baba Əlibabaoğlu “Türk epos ənənəsi və Azərbaycan qəhrəmanlıq dastanları” mövzuları üzərində çalışırlar.

Kafedra üzvləri müntəzəm olaraq beynəlxalq və respublika elmi- praktik konfranslarında iştirak edir. Son 5 ildə kafedra əməkdaşları Rusiya, Ukrayna, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistanda keçirilən 100- dən çox beynəlxalq konfrans və simpoziumda, eləcə də kafedra əməkdaşları son 5 ildə 240- dan  çox Respublika elmi konfranslarında məruzə ilə çıxış etmiş və sertifikatlar almışlar.

Hazırda kafedrada 3 filologiya elmləri doktoru, professor (Təyyar Cavadov, Elman Quliyev, Mahmud Allahmanlı), 4 filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent (Razim Məmmədov (kafedra müdiri), Qüdrət Umudov, Sakibə Ələsgərova, Təranə Əzimova), 3 filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent əvəzi (Əntiqə Qəhrəmanova, Yeganə Qasımova, Məlahət Babayeva),  1 filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, baş müəllim (Ulduz Qəhrəmanova), 2 filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, müəllim, Pərvin Nurəliyeva, Şahanə Həsənova) və 1 laborant (Aygül Əlizadə) fəaliyyət göstərir.


© 2023Filologiya.az. Bütün Hüquqlar qorunur